Leonardo narysował tajne tunele pod zamkiem Sforzów. Naukowcy sprawdzili, czy one istnieją

30 stycznia 2025, 12:04

W XV wieku książę Mediolanu Franciszek I Sforza, pierwszy władca z dynastii Sforzów, wybudował na pozostałościach XIV-wiecznych fortyfikacji Castello Sforzesco. Z czasem, w XVI i XVII wieku zamek Sforzów stał się jedną z największych twierdz w Europie. Od wieków krążą pogłoski, wspierane przez źródła historyczne i rysunki Leonarda da Vinci, o tajnych przejściach prowadzących z zamku. Naukowcy z Politechniki w Mediolanie wykorzystali nowoczesne techniki, by legendy te zweryfikować.



Warto chronić rafy

2 lipca 2014, 20:56

Nie globalne ocieplenie, a czynniki lokalne – nadmierny połów i zanieczyszczenie – zabijają rafy koralowe na Karaibach. To one spowodowały, że od lat 70. ubiegłego wieku zniknęło ponad 50% tamtejszych raf koralowych. Takie wnioski płyną ze studium przeprowadzonego przez Global Coral Reef Monitoring Network (GCRMN), International Union for Conservation of Nature (IUCN) oraz U.N. Environment Programme (UNEP)


Powietrze przy ściankach wspinaczkowych zanieczyszczone gumą jak przy ruchliwych drogach

30 kwietnia 2025, 08:43

Wspinaczka ściankowa może być niebezpieczna dla... płuc uprawiających ją osób. Naukowcy z Uniwersytetu Wiedeńskiego oraz Politechniki Federalnej w Lozannie (EPFL) odkryli, że stężenie szkodliwych związków chemicznych pochodzących z podeszw butów do wspinaczki może by w sali ze ścianką równie duże jak na ruchliwej wielopasmowej ulicy dużej metropolii. Podeszwy butów do wspinaczki to specjalistyczne produkty o szczególnych właściwościach, podobnie jak opony samochodowe, mówi Anya Sherman z Uniwersytetu Wiedeńskiego, która w przeszłości badała wpływ pyłu pochodzącego ze ścierających się na jezdniach opon na ludzkie zdrowie.


Po co komu zespół napięcia przedmiesiączkowego?

12 sierpnia 2014, 13:03

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) występuje u 80% kobiet, jest obserwowany we wszystkich krajach na świecie, a wspominał o nim już Hipokrates. Profesor Michael Gillings, specjalista ds. ewolucji molekularnej, uważa, że PMS ma znaczenie w selekcji naturalnej


Noworodki mają wyższy poziom biomarkerów alzheimera niż ludzie chorzy

26 czerwca 2025, 12:38

Czy coś może łączyć zdrowe noworodki z osobami cierpiącymi na chorobę Alzhemera? Okazuje się, że tak. Jak donosi międzynarodowy zespół naukowy, u jednych i drugich występuje podniesiony poziom biomarkerów odpowiedzialnych za alzheimera. Mowa tutaj o fosforylowanym białku tau, a konkretnie o jego odmianie p-tau217. Jest ono od dawna wykorzystywane w testach diagnostycznych choroby Alzheimera. A noworodki mają go więcej niż cierpiący na alzheimera.


Pestycydy wywołują chorobę Parkinsona

26 czerwca 2006, 15:54

Zgodnie z wynikami najnowszych badań, osoby, które były wystawione na działanie pestycydów, mają o 70% większe szanse, by zapaść na chorobę Parkinsona. Rezultaty wskazują na to, że jakakolwiek ekspozycja, niekoniecznie związana z wykonywanym zawodem, zwiększa ryzyko zachorowania u danej osoby.


Przeciwtrądzikowy resweratrol

1 października 2014, 11:07

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA) odkryli, że resweratrol może hamować wzrost wywołujących trądzik bakterii Propionibacterium acnes.


Mamy pierwszy genom Y. pestis z epicentrum pierwszej udokumentowanej pandemii

2 września 2025, 08:38

Po raz pierwszy udało się zdobyć genetyczny dowód na występowanie Dżumy Justyniana – pierwszej odnotowanej pandemii w historii ludzkości – tam, gdzie się rozpoczęła, we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Odkrycia dokonali naukowcy z University of South Florida we współpracy z kolegami z University of Sydney, CSIR-Indian Institute of Chemical Biology w Kalkucie oraz Florida Atlantic University. Ich badania uzupełniają ważne luki w rozumieniu pandemii. Dotychczas bowiem wszelkie dowody genetyczne pochodziły z Europy Zachodniej, z terenów odległych od epicentrum pandemii.


Makaki posiadają ośrodki mowy

24 lipca 2006, 10:58

Z badań przeprowadzonych przez naukowców z National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD – Narodowy Instytut Głuchoty i Innych Schorzeń Komunikacyjnych) oraz National Institute of Mental Health (NIMH – Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego) wynika, iż rezusy, słuchając odgłosów wydawanych przez innych członków tego samego gatunku, uaktywniają rejony mózgu, które odpowiadają regionom ludzkiego mózgu biorącym udział w komunikacji.


Prezes Google'a skoczył z 41 kilometrów

27 października 2014, 11:22

Felix Baumgartner, który przed dwoma laty wykonał swój głośny skok z wysokości około 39 000 metrów, niedługo cieszył się swoim rekordem. Przed kilkoma dniami, w piątek 24 października, został on bowiem pobity przez wiceprezesa Google'a, Alana Eustace'a.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk